Boardroomdynamiek
BOARDROOM DYNAMIEK
Hoe doorbreek je een machtsvacuüm of pareer je territoriumdrift?
Een machtsvacuüm of territoriumdrift in de boardroom: iedere commissaris wordt er wel eens mee geconfronteerd. Ik schetst graag een doeltreffende aanpak die de rust in de bestuurskamer snel doet wederkeren.
De oorzaken van een machtsvacuüm of territoriumdrift in de bestuurskamer zijn zeer divers. Die blijven in deze bijdrage dan ook buiten beschouwing. Ook de geschetste aanpak laat de oorzaken juist even voor wat ze zijn.
Kies de vigerende strategie als uitgangspunt
In plaats van in te gaan op de oorzaken en de onderlinge tegenstellingen verder te vergroten, kunnen commissarissen beter inzetten op gezamenlijkheid en de vigerende strategie als uitgangspunt kiezen. In hun rol van toezichthouder en werkgever kunnen ze bestuurders aanspreken op hun individuele bijdrage aan die strategie.
Het klassieke antwoord van bestuurders luidt dan vaak: ‘Ik kán wel een bijdrage leveren, maar ik ben niet bij machte om deze ook daadwerkelijk te realiseren, omdat ik er niet de verantwoordelijkheid en ruimte voor krijg.’ Heel soms komen bestuurders daar open en eerlijk voor uit, maar veel vaker geven ze hun onvermogen slechts indirect aan.
Groepscohesie bevorderen
Het consequent verleggen van de focus naar de bijdrage die bestuurders kunnen leveren aan het geheel, in plaats van hun individuele rol in de strategie, doorbreekt het machtsvacuüm. Een klein, maar essentieel verschil, dat vaak verrassende inzichten oplevert. De aanpak bevordert de groepscohesie en verzwakt het machtsspel en territoriumgedrag van individuele leden. Het dwingt mensen aan te geven wat ze wél kunnen, in plaats van aandacht te vragen voor de barrières, al dan niet door anderen veroorzaakt. Dit helpt enorm, zeker als toezichthouders die aanpak consequent toepassen. De meeste bestuurders zullen immers niet willen aangeven dat hij of zij weinig of geen inbreng kan leveren aan de strategie. Vanuit vooruitgangsgericht denken en doen komt het bestuur los van vasthoudendheid aan machtsposities en territoriumdrift.
Stimuleer samenwerking binnen de board
Als de focus eenmaal ligt op de bijdrage van elke bestuurder aan de strategie, is het tijd voor de volgende stap: het verbeteren van de resultaten van elke individuele bestuurder. Gebruik de commissarissenvergaderingen om die resultaten te bespreken en de actiepunten voor de komende periode te benoemen. Stel ook de vraag of hulp van een collega-bestuurder zou kunnen bijdragen aan de resultaatverbetering. Door samenwerking te stimuleren, ontstaan nieuwe verbindingen tussen de bestuurders. Die verfrissende ervaring helpt bestuurders vaak ook om elkaars talenten beter te zien en te benutten. Daardoor komt de focus ook weer te liggen op wat de bestuurders bindt en hoe de gewenste resultaten slimmer en beter tot stand gebracht kunnen worden.
Houd toezicht op bestendiging van de nieuwe verbindingen
Bovenstaande aanpak lijkt eenvoudig en is dat in principe ook. Er hoort echter wel een kanttekening bij: een consequente afstemming met collega-toezichthouders is een absolute must. Een andere voorwaarde is dat de bestuurders duidelijk moeten weten wat je als toezichthouder wilt bereiken: een goed functionerend bestuur, dat niet langer vleugellam is door machtsmisbruik en territoriumdrift, maar juist vleugels krijgt door een gezonde teamgeest.
